Buxheti i bujqësisë arrin në 18 miliardë lekë për vitin 2027, ndërsa sektori vijon tkurrjen prej disa vitesh.

Buxheti i Ministrisë së Bujqësisë parashikon 18 miliardë lekë për vitin 2027, një rritje prej 10% krahasuar me buxhetin fillestar të vitit 2026. Financimi më i lartë vjen në një periudhë kur bujqësia rezulton ndër sektorët me tkurrje gjatë viteve të fundit, ndërsa fondet europiane të programit IPARD III vijojnë të mbeten të bllokuara prej shumë muajsh, pa një afat të përcaktuar për zhbllokimin e tyre.

Gjatë prezantimit të projektbuxhetit në Komisionin e Ekonomisë, ministri i Bujqësisë, Andis Salla, theksoi se një nga shtesat kryesore të financimit lidhet me Skemën Kombëtare të Mbështetjes për fermerët. Sipas tij, kjo skemë do të përfitojë 100 milionë lekë më shumë gjatë vitit 2027, me synimin për të zgjeruar mbështetjen financiare për sektorin bujqësor.

Skema Kombëtare e Mbështetjes merr 100 milionë lekë shtesë

Sipas ministrit Salla, Skema Kombëtare e Mbështetjes do të ketë një shtesë prej 100 milionë lekësh në buxhetin e vitit 2027. Në këtë skemë përfshihen gjithashtu mbështetja për luftën biologjike, certifikimi i produkteve sipas standardeve të Bashkimit Europian dhe investimet në infrastrukturën e fermave bujqësore dhe blegtorale.

Qeveria synon që numri i fermerëve përfitues nga skemat e mbështetjes të arrijë në 150 mijë deri në vitin 2030, sipas deklarimeve të ministrit gjatë prezantimit të buxhetit.

Rritja e financimit për Skemën Kombëtare vjen në një kohë kur fondet e programit europian IPARD III mbeten të bllokuara, duke kufizuar aksesin e fermerëve dhe sipërmarrjeve bujqësore në këtë burim financimi për investime.

Dyfishohet fondi për rimbursimin e TVSH-së, vijon kompensimi prej 10 për qind

Një tjetër instrument mbështetës për fermerët është rimbursimi i Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH). Për vitin 2027 do të vijojë rimbursimi në masën 10% të çdo fature, ndërsa fondi i vënë në dispozicion për këtë qëllim do të dyfishohet, sipas ministrit Salla.

Deri tani janë paraqitur rreth 6 mijë aplikime për përfitimin nga kjo skemë, nga të cilat 86% janë miratuar. Sipas ministrit, rritja e fondit synon të zgjerojë mbështetjen për fermerët që kryejnë blerje dhe dokumentojnë shpenzimet përmes faturave.

Vijimi i kompensimit të TVSH-së dhe dyfishimi i fondit përkatës janë ndër masat e parashikuara në projektbuxhetin e vitit 2027 për mbështetjen financiare të fermerëve.

Nafta për fermerët, ministri përmend heqjen e taksës së qarkullimit

Gjatë prezantimit të buxhetit, ministri Salla përmendi edhe uljen e pritshme të çmimit të naftës si rezultat i heqjes së taksës së qarkullimit, masë nga e cila, sipas tij, do të përfitojnë edhe fermerët.

Megjithatë, gjatë prezantimit nuk u përmend mbështetja e fermerëve përmes skemës së naftës pa akcizë. Kjo formë mbështetjeje nuk u trajtua në deklarimet e ministrit, ndërsa vëmendja u përqendrua te ndikimi i pritshëm i ndryshimeve në taksën e qarkullimit mbi çmimin e karburantit.

4.3 miliardë lekë për ujitjen, kullimin dhe mbrojtjen nga përmbytjet

Një pjesë e rëndësishme e buxhetit të bujqësisë për vitin 2027 do të shkojë për infrastrukturën e ujitjes dhe kullimit, e cila ndikon drejtpërdrejt në mundësitë e kultivimit të tokës dhe mbrojtjen e prodhimit bujqësor nga përmbytjet.

Sipas ministrit Salla, për këtë program janë parashikuar 4.3 miliardë lekë, ose 19.3% më shumë krahasuar me vitin 2026. Financimi synon të mbështesë investimet në infrastrukturën e ujitjes dhe kullimit, si dhe ndërhyrjet që lidhen me mbrojtjen e tokave bujqësore.

Rritja e fondeve për këtë program përbën një nga shtesat kryesore të projektbuxhetit të bujqësisë, duke pasur parasysh rëndësinë e sistemeve të ujitjes dhe kullimit për aktivitetin e fermerëve dhe administrimin e tokave bujqësore.

872 milionë lekë për këshillimin dhe informacionin bujqësor

Projektbuxheti i vitit 2027 parashikon gjithashtu mbështetje indirekte për fermerët përmes programit të Këshillimit dhe Informacionit Bujqësor. Për këtë program është planifikuar një fond prej 872 milionë lekësh, në rritje me 6.4% krahasuar me vitin 2026.

Programi përbën një tjetër zë të financimit publik për sektorin bujqësor, krahas Skemës Kombëtare të Mbështetjes, rimbursimit të TVSH-së dhe investimeve në infrastrukturën e ujitjes dhe kullimit.

Financimet rriten, por bujqësia mbetet në tkurrje

Projektbuxheti i vitit 2027 parashikon rritje të financimit për bujqësinë, si në nivelin e përgjithshëm të shpenzimeve të ministrisë, ashtu edhe në disa prej programeve kryesore të mbështetjes së fermerëve. Buxheti prej 18 miliardë lekësh është 10% më i lartë se ai fillestar i vitit 2026, ndërsa shtesa janë planifikuar për Skemën Kombëtare, kompensimin e TVSH-së, ujitjen dhe kullimin, si dhe shërbimet e këshillimit bujqësor.

Megjithatë, rritja e fondeve publike nuk është shoqëruar ende me një përmirësim të qëndrueshëm të ecurisë së sektorit. Bujqësia vijon të regjistrojë tkurrje prej disa vitesh, ndërsa bllokimi i fondeve europiane të IPARD III mbetet një tjetër problematikë për financimin e investimeve.

Në këtë kontekst, projektbuxheti i vitit 2027 parashikon më shumë mbështetje financiare për bujqësinë, por sektori mbetet përballë sfidës së rikthimit në rritje dhe përmirësimit të rezultateve ekonomike.

Burimi: Ekofin